سلامتی

آیا شما هم زود یائسه شده اید؟ از دلایل تا پیشگیری | بیماری

: دلیل بروز یائسگی زودرس در این مقاله در مورد مرحله حساس از زندگی خانوما صحبت می شه.

مرحله ای که واسه بیشتر خانوما ترس انگیزه. یائسگی برخلاف اسمش به معنی ناامیدی از زندگی نیس. این دوران که بیشتر بین ۴۸-۵۲ سال اتفاق می افته، یه روند بیولوژیک طبیعی بدنه که باعث می شه نگرانیای یه خانوم در مورد بارداری و قاعدگی به پایان برسه. اما حس زنونگی رو خاموش نمیکنه. تحقیقات نشون میده طول عمر بعد از یائسگی تقریبا برابر با سالای عادت ماهیانه (متوسط ۳۰ سال) است.

چه اتفاقاتی در بدن اتفاق می افته که بدست اومده به یائسگی می شه؟

به موازات افزایش سن، کم کم تخمدانا هورمونای تنظیم کننده قاعدگی (یعنی استروژن و پروژسترون) کمتری تولید می کنن و با گذشت زمان، بلوغ تخمک در تخمدانا هم دچار مشکل شده و از طرف دیگه افزایش هورمون پروژسترون پس از تخمک گذاری خیلی کم میشه (پروژسترون هورمونیه که بدن رو واسه بارداری آماده می سازه.) این تغییرات هورمونی منتهی به کاهش توانایی باروری می شه که با توقف عادت ماهیانه خودشو نشون می ده.

این وقایع اگه قبل از سنین ۴۰ سالگی شروع شن زنگ خطری واسه یائسگی زودرس حساب می شه. در این حالت تخمدانا قادر به ساختن هورمون نیستن و به تحریکات هیپوفیز که تنظیم کننده تخمدان هاست پاسخی نمی دن.

این مسئله به این خاطر مهمه که با شروع یائسگی احتمال بچه دار شدن خانوم ضعیف می شه و از طرفی با تغییرات هورمونی بروز بیماریای طولانی (پوکی استخون، بیماریای قلبی– عروقی و…) سرعت میگیره. در این حالت فرد با قطع یهویی یا طولانی شدن فواصل قاعدگی رو به رو می شه که با نشونه هایی مثل گرگرفتگی، بدخوابیای شبونه و تعریق همراه س. قبل از یائسگی زنان خطر کمتری نسبت به مردان واسه دچار شدن به حمله قلبی یا مغزی دارن. پس از یائسگی این خطر در زنان زیاد می شه و پس از ۶۵ سالگی با مردان برابر می شه.

تشخیص مریضی

بیشتر بعد از بررسی سابقه خانوادگی و بقیه بیماریا، دو بار آزمون هورمون FSH با فاصله یه ماه از هم دستور داده می شه. اندازه گیری مقدار این هورمون در خون روشن می کنه که تخمدانا درست کار می کنن یا نه. FSH موجب می شه تخمدانا استروژن تولید کنن. وقتی که تولید استروژن در تخمدانا کم میشه، FSH زیاد میشه. سطح خونی FSH بالاتر از mlU/40ml به عنوان معیاری واسه امتحان بروز یائسگی بکار میره. البته هورمونای دیگری مثل استرادیول هم در سطوح پایین نشون دهنده یائسگی در نظر گرفته می شن.

تنشا و بحرانای شدید عاطفی می تونن موجب یائسگی زودتر از موعد معمولی شن

دلیل بروز یائسگی زودرس:

۱- بعضی جراحیا (هیسترکتومی یا برداشت رحم)

در عمل هیسترکتومی، برداشتن رحم به تنهایی موجب یائسگی نمی شه چون تخمدانا وظیفه ترشح هورمونای استروژن و پروژسترون رو بردوش دارن؛ اما اگه هم تخمدانا و هم رحم ورداشته شن یائسگی به سرعت بروز می کنه.

۲- شیمی درمانی و پرتودرمانی
این درمانای مریضی سرطان می تونن محرکی واسه یائسگی باشن و موجب ظهور علایمی مثل گرگرفتگی درزمان دوره های درمان و یا درزمان مدت ۳ تا ۶ ماه گردند.

۳- لایق نبودن اولیه تخمدان
در دوران جوونی اگه مقدار هورمون استروژن کاهش و مقدار هورمون تحریک کننده فولیکولا (FSH) زیاد شه می تونه نشون دهنده از کارافتادگی زودرس تخمدانا باشه. ۴-۱ درصد از جمعیت زنان به این مریضی دچار می شن و نازایی از نتیجه های اون هستش.

۴- روش زندگی
تنشا و بحرانای شدید عاطفی می تونن موجب توقف چرخه فعالیت تخمدانا شن و یائسگی زودتر از موعد معمولی رو در زنان بوجود بیارن.

۵- کم وزنیای طولانی (بی اشتهایی عصبی)
زنائی که به مدت طولانی از رژیمای غذایی سخت پیروی می کنن، بیشتر در برابر یائسگیای زودتر از موعد هستن.

۶- اضافه وزن های زیاد
به همون اندازه که کمبود بیشتر از اندازه وزن نگران کننده س، چاقی هم با مشکل در ترشح هورمونا احتمال مشکل تخمدان و در آخر نازایی رو زیاد می کنه. پس مثل همیشه حفظ تعادل وزن بهترین اقدامه.

۷- مشکلات هورمونی
(ترشح غیرعادی یا کارکرد نادرست گنادوتروپینا FSH و LH)

۸- بیماریای خودایمنی
(مشکلات تیرویید، آرتریت روماتیسمی، مشکل غدهای فوق کلیه، لوبوس)

۹- سیگار کشیدن
زنائی که سیگار میکشن به دلیل نبود توازن هورمونای تخمدانی زودتر دچار یائسگی می شن.

۱۰- مواجه با آلاینده ها
یکی از مهم ترین عللی که واسه یائسگی زودرس در نظر گرفته می شه، روبرو شدن با آلاینده های مختلفه. منظور از آلاینده شکلای جور واجور آفت کش ها، اجزای تشکیل دهنده پلاستیک، شویندها، شکلای جور واجور رنگا و عطرهاست.

 زنائی که سیگار میکشن به دلیل نبود توازن هورمونای تخمدانی زودتر دچار یائسگی می شن

 
متهمان ردیف اول
دی استرهای اسید فتالیک که کلا فتالات نامیده می شن گروهی از مواد شیمیایی آلی هستن که در صنعت پلاستیک سازی به خاطر شکل پذیری و در وسایل آرایشی به عنوان نرم کننده استفاده میشن. این مواد به اجزای دیگری مثل پلی وینیل کلرید (PVC) و پلیمرهای استیرن اضافه می شن. احتمال آلودگی اجناس غذایی با فتالاهای حاصل از منابع جور واجور زیاده؛ اما نگرانی اصلی در مورد انتقال از بسته بندی مواد غذاییه که تا حدی قابل پیشگیریه.

 اندازه انتقال به غذا از بسته بندی، با افزایش دما بالا می ورد. فتالاتا قابل حل در چربی هستن و در خیلی از اجناس پرچرب مثل اجناس لبنی، گوشت، تخم مرغ، ماهیای چرب بزرگ و روغنا یافت شدن و درواقع با خوردن چربی های حیوونی راهی واسه ورود این مواد به بدن باز می شه.

لوازم آرایشی هرچند در نگاه اول چهره ای قشنگ تر خلق می کنن اما در درازمدت خود باعث و بانی پیری زودرس پوست می شن؛ چون در مواد آرایشی و لاک ناخن هم فتالات هست. یادتون نره خوشبوکنندهای شیمیایی هم شامل ترکیبات سمی هستن. پس به جای به کار گیری اونا از گلبرگای طبیعی یا بوی لیمو استفاده کنین. تحقیقات نشون دهنده اینه که زنائی که در برابر آلاینده هایی مثل فتالات هستن ۲-۳ سال زودتر از بقیه یائسگی رو تجربه می کنن.

بیسفنول آ (BPA) ماده سرطان زای دیگه ایه که فت و فراوون در ظروف پلاستیکی بکار گرفته می شه و مدت طولانی در بدن باقی می مونه؛ پس هرچه قوطی پلاستیکی دارین همین امروز دور بریزین و بطریای شیشه ای قشنگتر رو جانشین اونا کنین. در تولید پلاستیک پلی کربنات و رزینای اپوکسی، بیسفنول آ مونومری اصلیه. وقتی در این پلاستیکا مایعات گرم ریخته می شه، بیسفنول آ ۵۵ بار سریعتر از حالت عادی نشت می کنه. در پلاستیکای نوع ۳ که به پی ایشون سی معروفند از بیسفنول آ استفاده شده.

وسواس در تمیز کردن رو کنار بذارین
سراغ شویندهای بی خطر مثل ترکیب جوش شیرین، سرکه و آبلیمو برید که هم قدرت پاک کنندگی بالایی دارن، هم نگرانی کمتری ایجاد می کنن. خیلی از این مواد بطور ناخواسته هر روز در کنار ما هستن. 

 مثلا در آب و خاک و هوا. اما بخش کلی ای هم با چگونگی زندگی ما ربط داره. به بیان دیگه نمیشه به طور کامل تماس با اینجور موادی رو به صفر رسونید، اما میشه با روشی اونو کم کرد. به طور مثال با بررسی برچسب و خریداری اجناس طبیعی که اندازه کمتری پارابن، فتالات دارن.

 استفاده زیاد از شویندهای شیمیایی می تونن منتهی به یائسگی زودتر در زنان شه

رژیم غذایی مناسب
طی چند سال اول پس از یائسگی تراکم استخون ها با سرعت بیشتری کم میشه. این کاهش می تونه منتهی به کاهش توده استخوانی و در آخر پوکی استخون شه. تغذیه سالم به خصوص مصرف مواد غذایی شامل کلسیم، ویتامین D می تونین کمک زیادی در پیشگیری از پوکی استخون داشته باشه. ورزش منظم و دست کم روزانه نیم ساعت و به صورت ملایم مانند پیاده روی، شنا و… می تونه باعث کاهش استرس، مشکلات روحی، پوکی استخون، بهبودی خلق و خو و وضعیت خواب شه.

ایزوفلاونای موجود در لوبیای سویا منتهی به تعادل در هورمونای استروژنیک می شه. مطالعاتی در مورد تاثیر و ایمنی مکملای ایزوفلاونای تغلیظ شده سویا داره انجام میشه. ولی پیشنهاد به مصرف غذاهای طبیعی ارجحیت داره. لگنین موجود در بذر کتون نقش کاهش گر هورمونای جنسی رو اجرا می کنه.

مصرف روزانه تخم کتون آسیاب شده همراه با قهوه به اندازه ۱- ۲ قاشق سوپخوری می تونه به درد بخور باشه.

دریافت روزانه ۴۰۰IU ویتامین E مخلوط توکوفرول و توکوتریول به فرم طبیعی می تونه در تخفیف علایم یائسگی اثر داشته باشه. ویتامینای گروه B هم می تونن در رفع استرس به وجود اومده به وسیله شروع زودتر از موعد معمولی یائسگی موثر باشن. روغن پامچال یا هسته مویز به عنوان منبعی از گامالینولنیک اسید (GLA) که یه جور اسید چرب لازم در سنتز پروستاگلاتدین و کاهش علایم یائسگیه. گیاه پنج انگشت (نام علمی: Vitex angus- castus) که شامل استروژن گیاهی است، دارای مواد موثره ایه که می تونه روی محور هیپوفیز- تخمدان تاثیر گذاشته و به بهتر شدن مشکلات قاعدگی از جمله یائسگی زودرس کمک کنه.

اندر احوالات یائسگی‏

با مصرف این خوراکیا علائم یائسگی رو کم کنین !

افزایش یائسگی زودرس در زنان ایرونی

یائسگی با چه نشونه هایی در زنان شروع می شه؟

منبع :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *